Geschiktheid minder valide

Met toegankelijkheid wordt bereikt dat een woning door iedereen op gelijkwaardige wijze betreden en bewoond kan worden. Ook door personen met een functiebeperking, zoals ouderen of personen met een tijdelijke blessure of een chronische handicap.

Badkamerrolstoel

Een voor de rolstoel aangepaste bakkamer (Bron: www.rolstoelvakantie.eu)

Handige checks voor Geschiktheid minder valide

Verbeteropties voor Geschiktheid minder valide

Tips

  • Bedenk voor de aanschaf van een woning of voor een verbouwing van een woning, in welke mate hij nu en in de nabije toekomst 'toegankelijk' moet zijn voor iemand met een bewegingsbeperking.

Toegankelijk, ook voor iemand met een bewegingsbeperking

Zo lang u zich gezond voelt en nog niet beperkt bent in uw beweging of zicht, komt u overal wel binnen. Traplopen is geen probleem en ook een smalle deur is al breed genoeg. Maar wat als u met een kinderwagen bent, of wanneer u door een sportblessure met krukken loopt, of u op leeftijd raakt en een rollator nodig hebt om u te verplaatsen, of zelfs gebonden bent aan een rolstoel. Betekent dat dan verhuizen, of kiest u met een vooruitziene blik nu al een woning die ‘toegankelijk’ is? De genoemde situaties hoeven bovendien niet uzelf te betreffen. De toegankelijkheid van uw woning speelt ook voor uw huisgenoten of bezoekers.
Naar het blijkt is bij de bouw van veel woningen onvoldoende nagedacht over de toegankelijkheid voor iemand met bewegingsbeperkingen. Bij de voordeur heeft u vaak al een flinke opstap, de gangen en deuren zijn smal, achter de voordeur nauwelijks ruimte om elkaar te passeren.
Nieuwe woningen, die moeten voldoen aan de huidige bouwregelgeving (Bouwbesluit en NEN 1814), moeten ‘bezoekbaar’ zijn voor iemand in een rolstoel. In de praktijk komt een rolstoelgebruiker niet veel verder dan de voordeur. Aan de bruikbaarheid/ bewoonbaarheid voor bewoners met een bewegingsbeperking worden nauwelijks eisen gesteld. Het is daarom aan u als woningzoekende om eisen te formuleren waaraan uw toekomstige, of verbouwde woning aan moet voldoen.

Het ideaal is dat iedere woning, elk gebouw en ook alle buitenruimtes, voor iedereen zelfstandig toegankelijk zijn ook voor iemand met een bewegingsbeperking. Bent u woningzoekend, of heeft u plannen om uw woning te gaan verbeteren, dan kan het verbeteren van de toegankelijkheid daar bij meegenomen worden. Daarbij hoeft niet alles direct op het optimale niveau toegankelijk gemaakt te worden, maar kan de verbouwing ook zo worden uitgevoerd dat het gewenste niveau later, met eenvoudige aanpassingen, nog is te realiseren.
Verkeert u in de omstandigheid dat uw situatie zo is veranderd dat de toegankelijkheid acuut verbeterd moet worden, dan kunnen aanpassingen of verhuizen noodzakelijk zijn.

Om de toegankelijkheid van een woning meetbaar en eenvoudiger bespreekbaar te maken, zijn meerdere ‘classificatiesystemen’ in omloop. Een daarvan is het Sterrensysteem van BAT, die bij diverse gemeenten is geïmplementeerd. Daarin wordt onderscheid gemaakt in 5 klassen. Bij dit classificatiesysteem hoort een checklist om te toetsen waaraan een woning moet voldoen om binnen een bepaalde klasse te vallen. Het gaat daarbij om de aanwezigheid van voorzieningen en maten van doorgangen, verkeersruimten en vertrekken.
Bij de omschrijving van de klassen, wordt onderscheid gemaakt in ‘toegankelijk’ en ‘bezoekbaar’.

Hulpmiddelen

Wandelstok

Looprek

Rollator

Rolstoel

Elektrische rolstoel

Scootmobiel

 

Woonomgeving toegankelijk

Bb Agnl 01054

Naast de woning, dient voor iemand met een bewegingsbeperking, ook de woonomgeving met paden, oversteekplaatsen, parken, winkels en andere publieke functies toegankelijk te zijn. Bij de toegankelijkheid van paden kan gedacht worden aan:

  • Herkenbaarheid en veiligheid van voetpaden
  • Geschikte oversteekplaatsen
  • Breedte (groter dan 1,2 m)
  • Smalle doorgangen (groter of gelijk aan 0,9 m)
  • Dwarshellingen (minder dan 1 : 50)
  • Vlakke bestrating (hoogteverschil kleiner dan 5 mm)

(Bron: Voetpaden voor iedereen, BAT te Utrecht) 

Paden Galerijen En Gangen     Toegankelijk Met Scootmobiel

Rolstoel toegankelijk                              Scootmobiel toegankelijk

(Bron: Bouw Advies Toegankelijkheid)

Toegankelijk versus Bezoekbaar

De prestatie “toegankelijk” garandeert dat de bewoners (gebruikers), alle onderdelen van de woning kunnen bereiken en gebruiken. De eisen verschillen voor bewoners zonder bewegingsbeperking, bewoners die rollator nodig hebben en bewoners die gebonden zijn aan een rolstoel. De prestatie "rolstoel bezoekbaar" garandeert dat iemand met een rolstoel de woning zelfstandig en gelijkwaardig kan bezoeken (op visite). Dat wil zeggen dat een rolstoel in de woonkamer kan komen en bij het toilet. Dat stelt bijvoorbeeld eisen aan hoogteverschillen vanaf de rijbaan en afmetingen van verkeerruimten en de entree vanaf de rijbaan tot in de woonkamer en tot bij het toilet.
De 5 toegankelijkheidsklassen zijn: Nultrapwoning, Rollator toegankelijke woning, Rolstoel bezoekbaar en rollator toegankelijk, Rolstoel toegankelijk en Zorg.

Aantal steren

Omschrijving

*

Nultrapwoning

**

Rollator toegankelijk

***

Rolstoel bezoekbaar en rollator toegankelijk

****

Rolstoel toegankelijk

*****

Zorg

 

Nultrapwoning

De woning is zonder trappen bereikbaar en gelijkvloers: de woning ligt op de begane grond, of is per lift bereikbaar en heeft binnen geen trappen. Drempels zijn lager dan 20 mm. Is er een binnentrap, dan is hij voorzien van een stoeltjeslift.

Rollator toegankelijk

De woning is rollatortoegankelijk en -doorgankelijk: de toegang van woning (en woongebouw) is zonder belemmeringen bereikbaar. Alle primaire leefruimten binnen de woning zijn bereikbaar en bruikbaar voor iemand met een rollator. De woning (en woongebouw) heeft geen drempels die niet te overbruggen zijn, eventueel met aanpassingen.

  • Het toegangspad tot de woning of woongebouw is minimaal 1100 mm breed met een maximale helling van 1:12
  • Er bestaan geen belemmeringen om deuren (zowel in het woongebouw als in de woning) te openen zoals bijv. paaltjes die in de weg staan, deuren die niet volledig open kunnen
  • Toegangsdeuren en liftdeuren in het woongebouw worden automatisch geopend
  • In algemene zin wordt ervan uitgegaan dat drempels van maximaal 20 mm. overbrugbaar of overbrugbaar te maken zijn
  • De toegang tot het balkon is buiten beschouwing gelaten. Dit om pragmatische redenen: veel balkons in de bestaande bouw zijn formeel niet toegankelijk met rollator. Een aanpassing is ook vaak niet mogelijk

Bb Agnl 02568 W600 H300

Rolstoel bezoekbaar en rollator toegankelijk

De woning is rolstoeltoegankelijk en rollatortoegankelijk. Een bezoeker in een rolstoel kan zonder obstakels de woonkamer in rijden en tot voor de toiletruimte. De toegangsdeuren in het woongebouw
(inclusief liftdeur) tot en met de voordeur kunnen zelfstandig met een rolstoel gepasseerd worden.

  • De toegangsdeuren in het woongebouw, van de lift en van de woning zijn min. 900 mm breed (vrije breedte 850 mm). De evt. aanwezige lift is rolstoeltoegankelijk. Dit houdt in dat de lift minimaal 1 x 2 meter is

Doorgang   Toiletruimte

(Bron: Bouw Advies Toegankelijkheid)

Rolstoel toegankelijk

De woning is rolstoeltoegankelijk en -doorgankelijk: alle ruimtes binnen de woning zijn bereikbaar en bruikbaar voor iemand in een rolstoel. Alle primaire leefruimten binnen de woning zijn met een rolstoel bereikbaar en bruikbaar voor iemand in een rolstoel

  • De binnendeuren van de woning zijn minimaal 850 mm breed en openen automatisch
  • De bochten/hoeken in de gangen zijn te nemen met een rolstoel
  • In de keuken - bij toepassing van een onderrijdbare keuken - en natte cel is een draaicirkel van 1500 mm mogelijk is. Dit vraagt een oppervlakte van tenminste 2150 x 2150 of van 1700 x 2700 mm
  • De badkamer en het toilet, eventueel na samenvoeging, zijn toegankelijk met een rolstoel
  • Een slaapkamer is minimaal 2700 mm breed met een minimale oppervlakte van 9m2
  • Lichtschakelaars zijn vanuit de rolstoel bedienbaar of draadloos met een afstandsbediening

 Eetfunctie   Slaapkamer

Afmetingen eetfunktie              Toegankelijkheid slaapkamer

(Bron: Bouw Advies Toegankelijkheid)

Zorg

Deze woning voldoet aan de criteria voor 4 sterren daarnaast is de woning geschikt om voor een bewoner die niet kan lopen, zorg te verlenen. Voor deze zorg kan nodig zijn:

  • Gebruiksruimte voor een tillift, nodig in een slaapkamer, badkamer en toilet
  • Opbergruimte voor de tillift

Toiletruimte Woning En Zorg Toiletruimte Woning En Zorg 3Toiletruimte Woning En Zorg 2

Min. afmetingen toiletruimte

(Bron: Bouw Advies Toegankelijkheid)

Om bestaande woningen te toetsen aan de mate van toegankelijkheid, is een checklist opgesteld: ‘Toegankelijkheid en geschiktheid van woningen’, door BAT te Utrecht.